Thứ Bảy, 21 tháng 3, 2009

Bên nào nặng hơn ?

Bên nào nặng hơn?

-Truyện ngắn-


Huệ mồ côi cha từ năm lên 7. Bố cô là nghệ sĩ, một ca sĩ chuyên hát bè trầm trong đoàn Văn công Quân Đội. Mẹ là cô giáo trường mầm non. Trong trí nhớ non nớt của Huệ vẫn còn in đậm nét một thời đầy niềm vui, hạnh phúc, khi bố cô còn sống. Sau những ngày đi biểu diễn phục vụ bộ đội ở chiến trường xa về, ông thường chăm bẵm cô như một con búp bê, không chịu rời một bước. Mẹ cứ bảo là nếu bố ở nhà thường xuyên thì chỉ làm hư con bé! Bố và mẹ sống hoà thuận, đầm ấm, không thấy to tiếng bao giờ. Hồi ấy đời sống còn rất thiếu thốn, bữa ăn chỉ toàn rau, có miếng thịt miếng cá nào chỉ dành cho con, còn lại thì bố mẹ cứ gắp qua gắp lại mãi, không ai chịu nhận về mình. Tuy còn thơ dại nhưng Huệ cũng cảm nhận được tình thương yêu bao trùm lên cái gia đình nhỏ bé của mình. Khi Huệ lên 5 tuổi, bố bị thương nặng trong một lần đi phục vụ chiến trường. Nằm Quân y viện một thời gian, mẹ xin đón bố về nhà. Bố bị liệt nửa người, nằm gần như bất động. Mẹ nghỉ việc một thời gian dài để chăm sóc bố, nhưng rồi cũng không thể nghỉ mãi được, phải đi làm mới có lương ăn. Huệ phải về sống với bà ngoại, cách một vài ngày lại được cậu đưa sang thăm bố. Bố không còn ẵm được Huệ vào lòng, nhưng cứ nắm chặt tay Huệ như không muốn buông ra. Đôi mắt bố ươn ướt, miệng mấp máy không ra lời. Mẹ tất bật suốt ngày, khi nấu nướng, lúc giặt rũ, lau chùi, bón từng thìa cháo cho bố. Mẹ gầy rộc đi, mắt thâm quầng, hốc hác. Huệ rất thương bố mẹ nên không dám khóc, sợ bố mẹ buồn. Ngôi nhà của Huệ im bặt tiếng luyện thanh của bố và tiếng cười của cả nhà từ dạo ấy. Mẹ chúi đầu vào công việc, khi rảnh rỗi thì ngồi nắn tay chân cho bố, miệng kể đủ thứ chuyện cho bố quên nỗi buồn đau. Huệ hiểu hết và cô như trở nên già dặn, biết tìm cách làm vui bố và an ủi động viên mẹ. Bố và mẹ đã chống chọi suốt 2 năm trời như thế cho tới một ngày bố đột ngột ra đi! Sự hụt hẫng thiếu vắng như một khối đá đè nặng lên ngôi nhà bé nhỏ của cô. Thế là chỉ còn hai mẹ con, đùm bọc nhau, nương tựa vào nhau mà sống. Mọi nỗi buồn rồi cũng lắng dịu nguôi ngoai theo thời gian. Huệ trở thành niềm vui và chỗ dựa tinh thần của mẹ. Tám chín tuổi đầu Huệ đã có thể đỡ đần mẹ được nhiều việc như quét dọn, nấu ăn. Cô học rất chăm và giỏi, không bao giờ để mẹ phải phiền lòng. Khi ấy Huệ chỉ có một ý nghĩ duy nhất là mình sẽ làm mọi việc cho mẹ vui lòng và tự hứa sẽ suốt đời bên mẹ. Mới độ tuổi ba mươi, xuân sắc một thời của mẹ mười phần vẫn còn giữ được tám, chín. Nhiều người đàn ông lân la tìm đến nhưng mẹ kiên quyết chối từ. Mẹ chỉ sợ nếu “đi bước nữa” thì cuộc đời Huệ không biết sẽ ra sao. Mẹ không tin vào bất kỳ lời hứa hẹn thề thốt nào của họ. Khi đã lớn khôn, có ý thức về cuộc đời, Huệ nhiều lần động viên khuyến khích mẹ tìm lại nguồn hạnh phúc cho riêng mình nhưng mẹ đã một mực giữ nguyên ý nguyện. Huệ hiểu đó một phần là vì mẹ quá yêu bố, thương Huệ, một phần là giữ “nếp gia phong” mà gia tộc bên họ ngoại xưa nay vẫn giữ. Bố Huệ lại là con một, mẹ phải thay bố lo hương hoả cho gia đình bên nội, mẹ làm sao có thể nỡ bỏ ra đi?
Hai mươi năm đã trôi qua, kể từ ngày bố Huệ mất. Bây giờ Huệ đã là một cô giáo dạy giỏi của Trường trung học phổ thông. Huệ có khuôn mặt của mẹ, xinh đẹp mà đoan trang, có phong thái của bố, quảng giao mà trung thực. Ngay từ cuối bậc trung học, Huệ đã “lọt vào tầm ngắm” của bọn con trai nhưng Huệ không bao giờ để bị mắc vào “vòng cạm bẫy của ái tình”. Đâu phải vì trái tim cô không hề rung động? Cuộc đời và tấm gương người mẹ đã ảnh hưởng đến cô rất nhiều. Cô sợ nếu yêu thì rồi một ngày nào đó có thể phải rời xa mẹ, điều mà cô không thể nào chấp nhận được! Tình thương dành cho mẹ như dòng suối không bao giờ cạn. Còn tình yêu dành cho một người đàn ông phải như ngọn lửa vĩnh hằng. Cả hai đều là hạnh phúc của cuộc đời, nhưng liệu nó có thể chung sống với nhau như nước với lửa được không?
Nhưng cuộc đời lại thường có những bước ngoặt thật trớ trêu, khó mà lường trước được. Mùa hè, nhà trường tổ chức cho giáo viên đi nghỉ mát Sầm sơn. Lâu lâu mới có dịp ra biển, Huệ như một đứa trẻ, tuy không biết bơi nhưng suốt ngày xuống nước không biết chán. Chiều hôm ấy Huệ nằm trên phao, mắt như không thể rời cảnh ráng vàng tạo ra muôn hình muôn vẻ, biến ảo và kỳ bí. Các bạn đã lên bờ mà Huệ vẫn cố nán lại. Chợt một cơn sóng bất ngờ lật úp chiếc phao. Huệ bị nhận chìm xuống nước, sặc sụa, chới với. Mấy đợt sóng nữa liên tiếp ào vào, mọi người reo hò ầm ĩ, đầy thích thú. Hầu như không ai nhận biết việc Huệ bị chìm nghỉm. Chợt có người nhìn thấy chiếc phao không người trôi dạt, hét ầm lên. Mọi người nháo nhác kiếm tìm... Khi tỉnh lại Huệ đã thấy mình đang nằm trong bệnh viện. Mẹ cô ngồi thất thần, đỏ hoe hai mắt!
Mẹ con Huệ cứ áy náy mãi về chuyện chưa có được một lời cám ơn với người đã trả lại cuộc đời cho Huệ thì chừng hai tháng sau bỗng một hôm người ấy ghé đến thăm trường. Tất cả giáo viên đều chạy ra đón anh trước sự ngỡ ngàng của Huệ. Khi ấy Huệ mới biết mặt vị cứu tinh của mình.
Trọng là một kỹ sư giao thông, chừng ba mươi tuổi, to cao, da cháy nắng. Khác với vóc dáng bề ngoài, anh nói năng nhỏ nhẹ và hiền khô. Anh công tác và sống ở Đà Nẵng cùng ba má, nhưng do công việc thỉnh thoảng lại ra đây ít hôm. Lần này rỗi rãi, anh đến trường xem cô gái mình vớt được có làm sao không. Huệ bị một cú sốc thật sự, cô đứng như trời trồng, không nói được câu nào. Một cái gì khác lạ bất chợt làm xáo động lòng cô. Sự hàm ơn hay một điều gì khác, thật khó phân biệt lúc này. Cô đỏ bừng hai má khi chợt nhớ lại lời bạn bè kể là anh ấy đã từng sơ cứu và làm hô hấp nhân tạo cho cô. Đó là người đàn ông đầu tiên đã “đụng chạm” đến con người cô! Mãi tới khi anh ra về Huệ mới đánh bạo hỏi thăm anh được vài câu. Hôm sau Huệ chở mẹ đến nhà khách thăm Trọng. Mẹ coi anh là một ân nhân nên cứ nằng nặc mời anh về thăm nhà mình bằng được. Có lẽ không chỉ vì sự hàm ơn mà Huệ đã nhanh chóng coi anh như một người anh ruột thịt. Từ đó họ thường xuyên thư từ, điện thoại và đi lại thăm hỏi nhau mỗi khi có dịp. Thế rồi điều ắt đến phải đến, họ yêu nhau khi nào không biết. Mẹ Huệ mừng hết nói. Huệ cũng thay đổi hẳn, cô như trẻ trung hơn, tươi tắn hơn. Một bước ngoặt vô cùng quan trọng của cuộc đời mà ai rồi cũng trải qua. Huệ như sống trên chín tầng mây. Nhưng khi con tim đã cân bằng lại được nhịp đập thì một vấn đề mới dần dần nẩy sinh và đẩy Huệ vào một ngã ba đường, buộc lòng chọn lựa!
Suốt hai mươi năm qua kể từ khi bố mất, Huệ có một ý định bất di bất dịch là cô sẽ thay bố chăm sóc mẹ suốt đời, cô không thể nào rời xa mẹ. Trọng là một người đàn ông có thể nói là rất lý tưởng, được cô yêu tha thiết, được mẹ cô rất quý trọng, nhưng anh lại ở quá xa. Anh là con trai duy nhất trong nhà, các chị em gái đều đã đi ở riêng. Như vậy là anh phải lo cho cha mẹ già nên khó mà “chuyển vùng” được. Nếu Huệ theo anh vào Đà Nẵng thì mẹ không thể đi theo, lấy ai chăm lo cho mẹ khi tuổi ngày càng cao, sức khoẻ ngày càng giảm? Lại còn việc hương khói cho cha, cho ông bà tổ tiên bên nội sau này? Huệ suy nghĩ mãi mà không tìm ra lối thoát. Cả hai đều đã lớn tuổi, nếu kéo dài mãi thời gian “tìm hiểu” thì cũng thật không nên. Cô cứ suy nghĩ miên man mà không dám sẻ chia cùng mẹ. Cô biết, nếu tâm sự với mẹ, mẹ sẽ sẳn sàng gạt bỏ cái ý định “suốt đời bên mẹ” của cô. Còn với Trọng, chắc điều này nếu nói ra với anh sẽ làm anh khó xử, anh cũng lại phải suy nghĩ mông lung. Huệ không muốn làm khổ mẹ, càng không muốn làm khó cho anh. Con tim Huệ ngày càng đau thắt, ngày càng vò xé không yên. Huệ thấy thấm thía một câu Kiều:
“ Duyên hội ngộ, đức cù lao.
Bên tình bên hiếu, bên nào nặng hơn ?” ...
Huệ đã kể cho tôi nghe về nỗi day dứt của mình, hy vọng một lời khuyên bổ ích. Một bài toán cuộc đời rất khó tìm lời giải! Tôi đã suy nghĩ rất nhiều mà chưa biết nên chọn hướng nào cho thật “trọn hiếu vẹn tình” để góp ý cho cô. Chữ “tình” và chữ “hiếu” ở đây không đơn thuần chỉ là về tình cảm mà còn cả về lý trí, đúng ra là về quan điểm sống. Mỗi con người có một hệ “đo lường” theo “quy chuẩn” riêng để “cân đo” những giá trị tinh thần, đạo đức cho riêng mình và vì thế họ sẽ có cách cân bằng riêng của họ. Tuy nhiên thiên về phía nào, tình hay hiếu, cũng đều có bên tròn bên khuyết. Suy nghĩ rất lâu tôi mới lựa lời khuyên Huệ:
- Huệ ạ, theo chị nghĩ em đang rất khó quyết định để có được một cách lựa chọn thật hoàn hảo như em mong muốn. Cuộc đời này khó mà có được một cái gì thật là tròn vẹn như ta hằng mong ước. Tuy nhiên giữa hai đầu đòn gánh bao giờ cũng dễ có sự nghiêng lệch về một phía, dù là rất nhỏ nhoi. Đó chính là chổ mà em cần tìm kiếm. Theo chị, ở đây chổ nghiêng lệch chính là hạnh phúc lâu dài của cả cuộc đời em. Còn phía mẹ em thì chị nghĩ rồi bà sẽ có cách để dung hoà giữa trách nhiệm theo truyền thống “gia phong” và sự vững tin vào hạnh phúc lâu dài của cô con gái. Em không nên quá lo xa, càng không nên suy nghĩ thay cho mẹ. Hảy nắm bắt lấy tình yêu và hạnh phúc của mình vì trong đời không phải bao giờ cũng dễ dàng tìm được một tình yêu đích thực, phải không em?!

1999

Không có nhận xét nào: